Nieuwsgierigheid is geen ongehoorzaamheid

Tijdens mijn bezoeken aan kinderdagverblijven en gastouders hoor ik regelmatig dat nieuwsgierige kinderen als lastig worden ervaren. Neem het meisje van veertien maanden dat in de kinderstoel zit en haar lepel steeds op de grond laat vallen. Jij raapt hem op en geeft hem terug. Twee tellen later ligt de lepel weer op de grond. En weer. En weer. Je zucht en zegt: “Nu is het klaar hoor, je doet het expres.”

En weet je? Dat klopt. Ze doet het inderdaad expres. Maar niet om jou te pesten. Ze is bezig met haar speelschema’s.

Wat ik zie, is een kind dat onderzoek doet. Valt de lepel altijd naar beneden? Maakt hij elke keer hetzelfde geluid? En die grote mensenhand, komt die hem echt elke keer weer terugbrengen? Dit kind is gewoon keihard aan het werk. Ze test de zwaartekracht, oorzaak en gevolg en jullie relatie. Alles tegelijk.

Nieuwsgierigheid ziet er in de praktijk zelden uit als een braaf kind dat netjes een vraag stelt. Het ziet eruit als een leeggetrokken la. Als een peuter die zijn vinger in de yoghurt stopt. Als het honderdste “waarom?” op een dag, precies op het moment dat jij even geen antwoord meer hebt. Dat gedrag is geen lastig gedrag. Het is de motor van de ontwikkeling. Zoals ik vaker zeg: als de luikjes open staan, ontwikkelt het kind. En nieuwsgierigheid is wat die luikjes opent.

Het mooie is dat jij daar als professional zoveel mee kunt. Je hoeft er niets voor te kopen en niets voor te bereiden. Je hoeft alleen maar anders te kijken. Vraag jezelf bij “lastig” gedrag eens af: wat is dit kind aan het onderzoeken? Grote kans dat je ineens geen ondeugend kind meer ziet, maar een kleine wetenschapper.

Mijn tip voor deze week: kies één moment per dag waarop je niet ingrijpt maar observeert. Laat de lepel nog een keer vallen, laat de la leeggehaald worden (binnen de grenzen van de veiligheid natuurlijk) en kijk wat het kind aan het uitzoeken is. Benoem wat je ziet: “Jij wilt weten waar de lepel blijft, hè?” Of benoem wat er gebeurt en leg het uit. Zo voelt het kind zich gezien én geef je woorden aan wat het ontdekt.

Wil je hier meer mee doen op jouw groep? In de training Spelen met betekenis leer je meer over deze speelschema’s en in Spelenderwijs ontwikkelen neem ik je mee in hoe je spel en nieuwsgierigheid de ruimte geeft zonder het over te nemen.

Welk “lastig” gedrag op jouw groep is eigenlijk gewoon nieuwsgierigheid? Ik ben benieuwd naar jouw voorbeelden.

#nieuwsgierig #kinderopvang #gastouder #speelschemas