DE METHODE ACHTER ALLE JIPKES-TRAININGEN

De Ik Zie Jou Methode: gedrag van kinderen begrijpen in drie stappen

Ken jij dat moment waarop je een kind al “kent” voordat het iets heeft gedaan? Dat is de drukke, dat is de lastige, dat is degene die altijd de kring verstoort. Iedereen die met kinderen werkt heeft dat weleens. Het is menselijk. Maar zodra het label er zit, stoppen we met kijken. En juist in dat kijken zit de sleutel.

Daarom heb ik de Ik Zie Jou Methode ontwikkeld. Niet als theorie voor in de kast, maar als manier van kijken die je morgen op de groep of bij jou thuis in de opvang al kunt gebruiken.

Stap 1: stop met labelen, start met kijken

Een label als “druk kind” of “lastig kind” voelt als een verklaring, maar het vertelt je eigenlijk niets over wat er op dat moment speelt. In deze stap leer je observeren zonder oordeel. Je beschrijft wat je ziet, alsof je een camera bent: “Tijdens het fruitmoment staat hij drie keer op en loopt naar het raam.” Dat is iets anders dan “hij kan niet stilzitten”. Het eerste geeft je iets om mee verder te gaan, het tweede sluit de deur.

Stap 2: zoek de aanleiding en de basisbehoefte

Achter elk gedrag zit een aanleiding en een behoefte. Wat gebeurde er vlak ervoor? En wat probeert dit kind met zijn gedrag te krijgen of te vermijden? De methode werkt met zes basisbehoeften:

✔ Zekerheid: weten wat er komt, je veilig en vertrouwd voelen.
✔ Afwisseling: nieuwe prikkels, iets anders dan anders.
✔ Betekenis: gezien worden, ertoe doen.
✔ Verbinding: erbij horen, contact met een ander.
✔ Groei: iets leren, uitgedaagd worden.
✔ Bijdrage: iets kunnen betekenen voor een ander.

Neem het kind dat steeds naar het raam loopt. Misschien zoekt het afwisseling, omdat het fruitmoment voor hem te lang duurt. Misschien zoekt het zekerheid, omdat papa vandaag later komt en hij wil zien of de auto er al staat. Hetzelfde gedrag, twee heel verschillende behoeften, en dus ook twee heel verschillende reacties die helpen.

Stap 3: kijk naar jezelf

Dit is de stap die vaak wordt overgeslagen, en die het meeste oplevert. Ook jij hebt behoeften. Als jij behoefte hebt aan rust en overzicht, botst dat met een kind dat afwisseling zoekt. Dat is niet erg, maar het helpt enorm als je het doorhebt. Dan reageer je niet meer vanuit irritatie, maar kies je bewust wat dit kind op dit moment van jou nodig heeft.

Voor wie is de Ik Zie Jou Methode?

Voor iedereen die dagelijks met kinderen werkt: pedagogisch medewerkers in de kinderopvang en BSO, gastouders, leerkrachten en intern begeleiders. En ook voor ouders die beter willen snappen wat hun kind hun probeert te vertellen. De methode vormt de basis van alle trainingen van JipKes, van ontwikkelingsvoorsprong tot emoties en de meldcode.

Veelgestelde vragen over de Ik Zie Jou Methode

Wie heeft de Ik Zie Jou Methode ontwikkeld?

De methode is ontwikkeld door Anja Lutz, oprichter van JipKes Trainingen. Ze stond ruim 12 jaar voor de klas en geeft sinds 2018 trainingen in de kinderopvang en het onderwijs.

Wat betekent “gedrag is een boodschap”?

Dat gedrag nooit zomaar gebeurt. Een kind laat met zijn gedrag zien dat er iets speelt of dat het iets nodig heeft. Als je leert kijken naar die boodschap in plaats van alleen naar het gedrag zelf, weet je beter hoe je kunt helpen.

Werkt de methode ook bij baby’s en peuters?

Ja. Juist jonge kinderen kunnen nog niet zeggen wat ze nodig hebben, dus laten ze het zien. Het kijken zonder label en het zoeken naar de behoefte werkt bij elke leeftijd, alleen de voorbeelden verschillen.

Kan ik de methode ook met mijn hele team leren?

Ja. Anja geeft de training ook live op locatie, voor teams in de kinderopvang en op scholen. Neem contact op voor de mogelijkheden.

---

Geschreven door Anja Lutz, oprichter van JipKes Trainingen en ontwikkelaar van de Ik Zie Jou Methode. Meer over Anja

Welk kind in jouw groep zou jij morgen eens met andere ogen willen bekijken?