Ken jij dat? Een peuter laat trots een pleister zien en wil precies vertellen hoe het gebeurde. Een ander kind trekt zijn mouw op om te laten zien dat hij ook een plekje heeft. En voor je het weet zit de hele groep knieën en ellebogen te vergelijken.

Jonge kinderen zijn eindeloos nieuwsgierig naar hun eigen lijf. Waarom klopt mijn hart zo snel? Waarom hoor ik meer als ik mijn ogen dichtdoe? Het thema mijn lichaam geeft je ruimte om die vragen serieus te nemen, en tegelijk te werken aan taal, bewegen en gevoelens. Hieronder vind je 12 activiteiten die je zonder veel voorbereiding kunt doen, met bij elke activiteit wat een kind ervan leert.

Je zintuigen ontdekken

1. Voel je hart

Laat de kinderen rustig zitten en hun hand op hun borst leggen. Voel je iets kloppen? Ren daarna samen een paar rondjes en voel opnieuw. Wat is er veranderd? Oudere kinderen kunnen het ook bij hun pols proberen.

Wat leert het kind: letten op je eigen lijf, vergelijken en de woorden snel en langzaam.

2. De voelzak

Stop een paar bekende voorwerpen in een stoffen zak: een borstel, een lepel, een knuffel, een dennenappel. Laat de kinderen voelen zonder te kijken en raden wat het is. Vraag ook: voelt het zacht, hard, glad of prikkerig?

Wat leert het kind: voelen, beschrijven en geduld hebben voor je kijkt.

3. Ruikpotjes

Doe in een paar potjes iets met een duidelijke geur, zoals sinaasappelschil, koffiebonen, kaneel of zeep. Dek de potjes af met een doekje met gaatjes. Wat ruik je, en vind je het lekker of juist niet?

Wat leert het kind: ruiken, vertellen wat je ervaart en durven zeggen wat jij vindt.

4. De luisterwandeling

Ga samen naar buiten of loop door het gebouw. Sta af en toe stil, doe je ogen dicht en luister. Wat hoor je allemaal? Een auto, een vogel, een deur? Tel op je vingers hoeveel geluiden je hoort.

Wat leert het kind: luisteren, concentratie en geluiden benoemen.

Knutselen, spelen en bewegen

5. Handen en voeten stempelen

Verf de handen en voeten van de kinderen en laat ze afdrukken op een groot vel. Leg jouw hand ernaast. Wie heeft de grootste voet? Hoeveel vingers en tenen tel je samen?

Wat leert het kind: groot en klein vergelijken, tellen en een fijne zintuiglijke ervaring.

6. Dokter voor de knuffels

Geef de kinderen een paar knuffels, pleisters en verband. Waar heeft de beer pijn? Laat ze de pleister op de juiste plek plakken en vertellen wat er gebeurd is. Zo oefenen ze de namen van lichaamsdelen bijna vanzelf.

Wat leert het kind: lichaamsdelen benoemen, zorgen voor een ander en fantasiespel.

7. Spiegelspel

Ga tegenover elkaar zitten. Eén kind doet iets voor, zoals een hand opsteken of een boos gezicht trekken, en de ander doet het precies na. Daarna wisselen. Bij de kleinsten doe jij voor en doen zij na.

Wat leert het kind: goed kijken, lichaamsbesef en gezichtsuitdrukkingen herkennen.

8. Jip zegt…

Een variant op Simon zegt. “Jip zegt: raak je knie aan.” “Jip zegt: wiebel met je tenen.” Zeg je er geen “Jip zegt” bij, dan blijven de kinderen stil staan. Voor peuters kun je de regel weglaten en gewoon samen bewegen.

Wat leert het kind: luisteren, lichaamsdelen kennen en je impulsen beheersen.

Vier ideeën uit het themaboek Mijn lichaam

Deze vier activiteiten komen uit het themaboek. Hier krijg je alvast een voorproefje; in het boek staan ze stap voor stap uitgewerkt, met foto’s, materialen en doelen.

9. Het emotiebord

Een knutselwerk waarmee kinderen laten zien hoe ze zich voelen. Je zult zien dat het in de kring vaak ineens makkelijker wordt om erover te praten.

10. Een lichaam in vier lagen

Van buiten naar binnen: wat zit er onder je huid? Kinderen bouwen laag voor laag een lichaam op en ontdekken zo hun botten, organen en bloedvaten.

11. De spieren van je hand

Een proefje waarbij kinderen een hand maken die echt kan bewegen. Daarna kijken ze heel anders naar hun eigen vingers.

12. De spijsvertering naspelen

Waar gaat je boterham naartoe als je hem doorslikt? In deze sensomotorische activiteit volgen kinderen de reis van hun eten, en dat levert veel gegiechel op.

Wat het themaboek je extra geeft

Losse ideeën zijn fijn, maar een heel thema van een paar weken vraagt meer. Daarom vind je in het themaboek Mijn lichaam alles bij elkaar:

• activiteiten om te knutselen, koken, onderzoeken, voelen en bewegen, stap voor stap uitgewerkt met foto’s en een materialenlijst
• bij elke activiteit de doelen, zodat je weet waarom je iets doet
• ideeën om elke activiteit makkelijker of juist uitdagender te maken, voor kinderen van 0 tot 12 jaar
• achtergrondinformatie in kindertaal over de zintuigen, de organen, de bloedsomloop en de spijsvertering
• woordkaarten, bingokaarten en werkbladen om zo te printen
• een kant-en-klare ouderbrief en inspiratie voor je themahoek

Wil je eerst zien hoe zo’n boek eruitziet? Download dan de gratis mini-versie van het thema Mijn lichaam. Op zoek naar een ander thema? Bekijk alle themaboeken voor kinderopvang en gastouders. En wil je zelf meer weten over hoe je kinderen helpt hun gevoelens te herkennen en te benoemen? Dat lees je in de online training Emoties in de kinderopvang.

Welke vraag over het lichaam hoor jij het vaakst in jouw groep?